ЖИДДИЙ ЖИНОЯТ

Одам савдоси дунё халқларини ташвишга солаётган жиддий муаммолардан биридир. Зеро, у ҳудуд ва чегара танламайди. Шу боис ушбу жиноятга қарши самарали кураш олиб боришда давлатлараро ҳамкорлик муҳим аҳамиятга эга. Бу борада мамлакатимизда норматив-ҳуқуқий база шакллантирилган. Қолаверса, Ўзбекистон инсон ҳуқуқлари бўйича 60 дан ортиқ халқаро ҳужжатга қўшилган. БМТ томонидан мазкур соҳада қабул қилинган 6 та асосий халқаро шартнома иштирокчисига айланган. Шунингдек, хорижий давлатлар билан уюшган жиноятчилик, шу жумладан, одам савдосига қарши курашишга қаратилган 29 та шартнома ва келишув имзоланган.

Одам савдосига қарши курашиш бўйича Республика идоралараро комиссияси томонидан мазкур иллатга қарши курашиш, унинг сабаблари ва шарт-шароитларини бартараф этиш, оқибатларини камайтириш чора-тадбирлари амалга оширилмоқда. Жамоатчилик ўртасида ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идоралар билан ҳамкорликда ўтказилаётган йиғилиш ва учрашувларда одам савдосига йўл очувчи сабаблар ва унинг олдини олиш омилларини тушунтиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда.

Таъкидлаш жоизки, одам савдосига қарши курашиш деганда нафақат ушбу жиноятчиликка қарши курашиш, балки, энг аввало, унга замин яратаётган сабаб ва омилларни бартараф этиш тушунилади. Одам савдоси жинояти ҳамда унинг оқибатлари ҳақида гапирар эканмиз, бунда аввало асосий мақсад аҳолига мазкур қилмишнинг асл моҳиятини янада чуқурроқ тушунтириш, огоҳликка чорлаш ва фуқароларимизни ушбу жиноятнинг қурбони бўлиб қолишларидан асраш чораларини кўришдан иборат.

Уюшган жиноятчиликнинг мазкур тури ва унга боғлиқ жиноятларга қарши курашишда, миллий ёки халқаро даражада бўлишидан қатъи назар, ҳар қандай ҳамкорлик ҳал қилувчи омил ҳисобланади. Одам савдосига қарши курашиш стратегияси ва тергов техникасининг ҳар хил турлари, қонунларни қўллаш амалиёти таҳлили, одам савдоси жабрдийдаларининг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва, умуман, одам савдосига қарши курашишда давлат идоралари ва фуқаролик жамияти ­институтлари ҳамкорлиги муҳим аҳамиятга эга.

Дунё миқёсида глобаллашув жараёнлари чуқурлашиб бораётган бир пайтда халқимизни ҳар қандай хавф-хатардан огоҳ этиш, жиноий тажовузларнинг олдини олиш, йил сайин турли кўринишда пайдо бўлаётган трансмиллий жиноий тузилмалар фаолиятининг юртимизга кириб келишига йўл қўймаслик чора-тадбирларини амалга оширишимиз зарур.

Одам савдоси жиноятларига қарши курашишда аҳолининг бу тоифадаги жиноятлар ҳақида батафсил маълумотга эга бўлиши муҳим омиллардан биридир. Чунки огоҳ фуқаро ҳеч қачон одам савдоси қурбонига айланиб қолмайди.

Бу иллатга қарши курашиш фақат суд-ҳуқуқ органлари ходимларининг вазифаси деб қараш нотўғри. Бу борада барча бирдек ҳаракат қилиб, суд-ҳуқуқ органларига яқиндан ёрдам беришса, мақсадга мувофиқ бўлар эди.

Муҳаммадихон ЖЎРАЕВ,

туман прокурори.